ทำความรู้จักกับเครื่องมือช่างไฟฟ้า อุปกรณ์คู่ใจของช่างไฟและวิศวกร
เครื่องมือช่างไฟฟ้า เปรียบได้กับอวัยวะที่ 33 ของช่างไฟฟ้า หรือวิศวะกร ซึ่งประกอบไปด้วยเครื่องมือช่างพื้นฐานที่หลายคนรู้จักกัน รวมไปถึงเครื่องมือที่มีความซับซ้อน เพื่อใช้ในขั้นตอนที่อาจเกิดอันตรายได้ ดังนั้นการเลือกใช้เครื่องมือช่างให้ถูกต้องตามวัตถุประสงค์การใช้งาน และมีการออกแบบมาตรงตามมาตรฐานวิศวกรรม จึงเป็นส่วนที่สำคัญที่สุดก่อนตัดสินใจเลือกซื้อ
แนะนำ 20 ชุดเครื่องมือช่างไฟฟ้าพื้นฐาน
เครื่องมือช่างไฟฟ้ามีมากมายกว่า 100 ประเภท โดยในหัวข้อนี้จะมาแนะนำอุปกรณ์ที่เป็นพื้นฐานและง่ายต่อการพกพามากที่สุด มาดูกันว่าเครื่องมือช่างไฟฟ้ามีอะไรบ้าง

1. ค้อน
เครื่องมือช่างพื้นฐานที่หลายคนรู้จักและคุ้นตากันเป็นอย่างดี ใช้สำหรับการตอกยึดอุปกรณ์เข้าด้วยกัน เพื่อติดตั้งให้มีความสมบูรณ์ เช่น การตอกตะปูประกอบชิ้นส่วน การติดตั้งกล่องไฟกับผนัง หรือการตอกเข้ากับอุปกรณ์โดยตรงเบา ๆ เพื่อทุ่นแรงให้ชิ้นส่วนประกอบเข้ากันได้อย่างพอดี
2. ตลับเมตร
เครื่องมือสำหรับวัดระยะ เช่น ความสูง ความกว้าง ความหนา ลักษณะเหมือนเสายวัดทั่วไป แต่จะมีความยาวกว่ามาก และถูกม้วนเก็บในตลับที่สามารถดึงออกมาใช้งานได้ เพื่อความแม่นยำของขนาดและระยะในการติดตั้งระบบไฟฟ้า

3. ไขควง
เครื่องมือช่างไฟฟ้าที่พบเจอได้ทั่วไปแม้กระทั่งในบ้าน มีหลายรูปแบบขึ้นอยู่กับความต้องการใช้งาน เช่น
- ไขควงปากแฉก: ใช้สำหรับถอนหรือติดตั้งอุปกรณ์ต่าง ๆ รูปแบบการใช้งานค่อนข้างครอบคลุม โดยจะมีความยาวและขนาดของปลายไขควงที่แตกต่างกัน เรียกแทนแต่ละแบบว่า เบอร์ 1, เบอร์ 2, เบอร์ 3
- ไขควงปากแบน: ปลายไขควงมีความแบนราบ ใช้สำหรับขันน๊อตที่มีรอยผ่าตรงเส้นเดียว และไม่ควรออกแรงมากเกินไป เนื่องจากจะกระทบออกด้านข้างจนชิ้นงานเสียหาย
4. ไฟฉาย
การติดตั้งระบบไฟฟ้ามักอยู่ในมุมมืด หรือจุดอับแสงของบ้าน ทำให้ช่างไฟจำเป็นต้องพกไฟฉายไว้เสมอเพื่อความปลอดภัยในการทำงาน โดยสามารถเลือกใช้เป็นไฟฉายทั่วไป หรือไฟฉายที่สามารถคาดหัวได้ เพื่อความสะดวกในการหยิบจับสิ่งของ
5. มีด
มีดอเนกประสงค์ที่สามารถพับเก็บได้ เพื่อความปลอดภัยในการใช้งาน นิยมนำมาตัดสายเคเบิล สายไฟ เชือก ฉนวน และบรรจุภัณฑ์ เพื่อความรวดเร็ว

6. ประแจคอม้า
ประแจคอม้า หรือประแจท่อ ใช้สำหรับการเอาชิ้นส่วนหรืออะไหล่ที่เสียหายออกมาจากกล่องพักสายไฟที่ทำจากเหล็ก ส่วนมากนิยมใช้กับงานประปาเป็นหลัก แต่ก็สามารถนำมาใช้กับงานไฟฟ้าได้เช่นเดียวกัน
7. ประแจหกเหลี่ยม
เครื่องมือช่างไฟฟ้าที่ใช้สำหรับการขันสกรูหัวหกเหลี่ยม เช่น โคมไฟระย้า พัดลมเพดาน มีให้เลือกใช้ 2 แบบ ได้แก่
- ประแจหกเหลี่ยมมาตรฐาน metric หน่วยเป็นมิลลิเมตร
- ประแจหกเหลี่ยมมาตรฐาน sae หน่วยเป็นนิ้ว

8. คีมปากแหลม
เหมาะสำหรับงานดัดสายไฟในพื้นที่แคบหรือใช้จับอุปกรณ์ชิ้นเล็ก ๆ ที่นิ้วมือเข้าไม่ถึง รวมถึงใช้ในการม้วนปลายสายไฟให้เป็นวงกลม เพื่อยึดกับหลักดินหรือขั้วสวิตช์ได้อย่างสวยงาม
9. คีมปากตรง
คีมอเนกประสงค์ที่ช่างไฟทุกคนต้องมี สามารถบิดและงอสายไฟได้พร้อมกันหลายเส้น ตรงกลางเป็นใบมีดที่สามารถตัดเพื่อตกแต่งปลายสายได้ มีด้ามจับที่หุ้มหน้าพิเศษเพื่อป้องกันกระแสไฟไหลผ่าน
10. คีมปากเฉียง
คีมสำหรับตัดสายไฟโดยเฉพาะ ส่วนปลายมีความเฉียงเข้าหากัน ทำให้สะดวกต่อการตัดสายไฟในพื้นที่แคบ บางประเภทถูกออกแบบมาให้ตรวจสอบแรงดันไฟฟ้าก่อนตัดได้ นิยมใช้ในงานที่มีความซับซ้อนและเกี่ยวข้องกับกระแสไฟแรงสูงโดยตรง

11. คีมปอกสายไฟ
คีมปอกสายไฟ หรือคีมหางปลา เครื่องมือช่างไฟฟ้าพื้นฐานที่ใช้ในการตัดฉนวนหุ้มสายไฟ ส่วนปลายมีลักษณะคล้ายฟันปากจากเล็กไปใหญ่ สามารถใช้ปอกสายไฟที่มีขนาดต่างกันได้
อ่านบทความเพิ่มเติม เกี่ยวกับ สายไฟฟ้าแรงต่ำ มีกี่ประเภท? การใช้งานและข้อควรรู้ก่อนเลือกใช้
12. คีมย้ำสายไฟ
ใช้สำหรับย้ำหัวหางปลา (Terminal) เข้ากับปลายสายไฟเพื่อให้การเชื่อมต่อแน่นสนิทที่สุด ลดความต้านทานไฟฟ้าและป้องกันการเกิดประกายไฟจากการเชื่อมต่อที่หลวมซึ่งเป็นสาเหตุของไฟไหม้

13. มัลติมิเตอร์
เครื่องมือวัดไฟฟ้าอเนกประสงค์ที่ใช้วัดได้ทั้งแรงดัน กระแส และความต้านทาน เป็นอุปกรณ์ชิ้นสำคัญ ที่ช่วยให้ช่างวิเคราะห์ความผิดปกติของระบบไฟได้อย่างแม่นยำและปลอดภัย
14. คีมตัดสายเคเบิล
มีปากตัดที่โค้งมนและแรงตัดที่มากกว่าคีมทั่วไป ออกแบบมาเพื่อตัดสายเคเบิลขนาดใหญ่ได้อย่างง่ายดาย โดยไม่ทำให้รูปทรงของสายไฟบี้แบนจนเสียคุณภาพ
15. กล้องถ่ายภาพความร้อน
อุปกรณ์ไฟฟ้าที่ใช้ตรวจหาความร้อนสะสมตามจุดเชื่อมต่อหรือในตู้คอนโทรล ช่วยให้ช่างมองเห็นความผิดปกติที่ไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า ก่อนที่จะเกิดการระเบิดหรือไฟลัดวงจร

16. ถุงมือป้องกันไฟ
อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลที่ต้องสวมใส่ทุกครั้งเมื่อปฏิบัติงานใกล้จุดที่มีกระแสไฟฟ้าไหลผ่าน ช่วยป้องกันไฟดูดและแรงอาร์คจากการลัดวงจรขณะทำงานกับตู้ไฟแรงดันสูง
17. ปากกาตรวจแรงดัน
อุปกรณ์เช็กไฟแบบไม่ต้องสัมผัส เพียงแค่เปิดเครื่อง แล้วนำไปจ่อใกล้สายไฟที่มีกระแสไหลผ่านปากกาก็จะส่งไฟเตือนทันที ช่วยลดความเสี่ยงจากการใช้มือสัมผัสโดยไม่ตั้งใจ
18. เทปตกปลา
เทปตกปลาหรือเทปดึงสายไฟ ทำจากโลหะที่สามารถยืดหยุ่นได้ ใช้สำหรับสอดผ่านท่อร้อยสายไฟที่คดเคี้ยว เพื่อดึงสายไฟจากต้นทางไปยังปลายทางได้อย่างสะดวกรวดเร็ว

19. เทปพันสายไฟ
ใช้สำหรับหุ้มรอยต่อของสายไฟเพื่อป้องกันไฟรั่วและป้องกันความชื้น ควรเลือกเกรดคุณภาพที่เนื้อเทปมีความยืดหยุ่นสูงและกาวเหนียวทนทาน ไม่เปื่อยยุ่ยง่ายเมื่อเจอความร้อนสะสม

20. สว่าน
เครื่องมือช่างไฟฟ้าที่เป็นตัวช่วยทุ่นแรงในการเจาะผนังเพื่อติดตั้งตู้ไฟ หรือเจาะยึดรางครอบสายไฟและอุปกรณ์ต่าง ๆ การใช้แบบไร้สายช่วยให้ช่างทำงานบนที่สูงหรือในที่ที่ยังไม่มีไฟฟ้าใช้ได้อย่างคล่องตัว
การเลือกซื้อเครื่องมือช่างให้คุ้มค่าและได้มาตรฐาน
เพื่อความปลอดภัยในทุกขั้นตอนการทำงาน ก่อนเลือกซื้อชุดเครื่องมือช่างไฟฟ้า ควรพิจารณาปัจจัย ดังนี้
- วัสดุที่ใช้: วัสดุของเครื่องมือแต่ละชิ้นต้องมีความทนทาน และสามารถป้องกันกระแสไฟฟ้าได้
- ความถนัด: เครื่องมือแต่ชิ้นผลิตมาจากคนละที่ ความถนัดมือของช่างแต่ละคนจึงแตกต่างกันตามไปด้วย ควรเลือกใช้เครื่องมือช่างจากแบรนด์ที่ชื่นชอบ และเข้ากับการทำงานของตนเอง
- ความน่าเชื่อถือ: เลือกซื้อเครื่องมืออุปกรณ์ไฟฟ้าจากตัวแทนจำหน่ายที่น่าเชื่อถือ เช่น ณัฐภูมิ อีควิปเม้นท์ จัดจำหน่ายอุปกรณ์ไฟฟ้าทุกประเภท
- มาตรฐาน: อุปกรณ์และเครื่องมือไฟฟ้าส่วนใหญ่ต้องมีการรับรองมาตรฐาน เช่น สายไฟ มอก. จาก Bangkok Cable, หม้อแปลงไฟฟ้าเจริญชัย และลูกถ้วยไฟฟ้าจาก Suncera เป็นต้น
ณัฐภูมิ อีควิปเม้นท์ จำหน่ายอุปกรณ์และเครื่องมือช่างไฟฟ้า
เครื่องมือช่างไฟฟ้าเป็นสิ่งสำคัญที่ขาดไม่ได้สำหรับช่างไฟและวิศวกรไฟฟ้าทุกคน เพื่อความปลอดภัยในการใช้งาน และความราบรื่นของการติดตั้ง ควรเลือกใช้เครื่องมือที่ได้มาตรฐานจากตัวแทนจำหน่ายที่น่าเชื่อถือ พวกเรา ณัฐภูมิ อีควิปเม้นท์ ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบไฟฟ้าที่มีประสบการณ์กว่า 25 ปี เราจำหน่ายอุปกรณ์ไฟฟ้าเชิงวิศวกรรมครบวงจร ตั้งแต่สายไฟคุณภาพสูง, อุปกรณ์สำหรับระบบ EV Charger, และอุปกรณ์โซลาร์เซลล์ชั้นนำ
คัดสรรเฉพาะสินค้าที่ได้รับมาตรฐาน มั่นใจได้ในความปลอดภัยและอายุการใช้งานที่ยาวนาน เพราะเครื่องมือที่ดี คือจุดเริ่มต้นของงานที่สมบูรณ์แบบ
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ติดต่อเรา หรือโทร 083-424-6999 และสามารถแอดไลน์ได้ที่ @npeq
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ เครื่องมือช่างไฟฟ้า (FAQ)
สำหรับผู้ที่มีข้อสงสัยหรือคำถามเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเลือกซื้อและใช้งานเครื่องมือช่าง เรารวบรวมทุกคำตอบมาให้แล้วที่นี่
1. ทำไมช่างไฟต้องมีมัลติมิเตอร์?
เพื่อความปลอดภัยและแม่นยำ มัลติมิเตอร์ช่วยให้เราทราบค่าไฟฟ้าจริง ๆ พร้อมทั้งเช็กได้ว่าไฟรั่วตรงไหน หรือแบตเตอรี่เสื่อมหรือไม่
2. การดูแลรักษาเครื่องมือช่างทำอย่างไรให้ใช้ได้นาน?
หลังใช้งานควรเช็ดทำความสะอาด ไม่ปล่อยให้เปียกชื้น และหมั่นหยอดน้ำมันตามจุดหมุนของคีมต่าง ๆ เพื่อป้องกันสนิม
3. คีมปอกสายไฟจำเป็นไหม ถ้ามีคัตเตอร์อยู่แล้ว?
จำเป็น เพราะคีมปอกสายไฟถูกออกแบบมาให้ปอกแค่ฉนวนโดยไม่กินเนื้อทองแดง ทำให้สายไฟไม่ขาดง่ายและนำไฟฟ้าได้เต็มประสิทธิภาพ
4. ซื้อเครื่องมือช่างไฟฟ้าแยกชิ้น หรือซื้อเป็นชุดเครื่องมือช่างไฟฟ้าแบบกล่องดีกว่ากัน?
สำหรับมือใหม่ ซื้อเป็นชุดแบบกล่องจะคุ้มค่าและจัดเก็บง่ายกว่า แต่สำหรับมืออาชีพมักจะเลือกซื้อแยกชิ้นตามยี่ห้อที่ตัวเองชื่นชอบ